Audyt energetyczny jest dokumentem zawierającym analizę techniczno-ekonomiczną mającą na celu wskazanie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. W opracowaniu przedstawiony jest zakres, parametry ekonomiczne i techniczne wynikające z analizy potencjalnych możliwości oszczędności energii i nakładów niezbędnych do przeprowadzenia inwestycji. Audyt energetyczny przedstawia także założenia do projektu budowlanego.

Aby wskazać optymalny pod względem ekonomicznym wariant termomodernizacji obiektu. Jest podstawą do projektu budowlanego, wskazując sposoby realizacji usprawnień.

Audyt energetyczny wymagany jest przy korzystaniu z premii termomodernizacyjnej przyznawanej przez BGK, przy przedsięwzięciach termomodernizacyjnych z wykorzystaniem środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Niezbędny jest także przy funduszach zagranicznych (np. „Fundusz Norweski”) oraz środkach z Unii Europejskiej.

Jest to wydany przez upoważnionego specjalistę dokument, który określa wielkość zapotrzebowania na energię do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem budynku lub lokalu w zakresie ogrzewania, ciepłej wody użytkowej, klimatyzacji oraz oświetlenia. Na tej podstawie przyporządkowuje budynek do danej klasy energetycznej.

Od stycznia 2009 roku, będą wymagane dla lokali/budynków oddawanych do użytkowania, wynajmowanych, sprzedawanych oraz poddawanych termomodernizacji. Certyfikaty nie będą wymagane dla:

1. budynków podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków
   i opiece nad zabytkami;
2. używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
3. przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;
4. niemieszkalnych służących gospodarce rolnej;
5. przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym
   niż 50 kWh/m2/rok;
6. mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
7. wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.

Na dzień dzisiejszy budynek nie musi posiadać świadectwa energetycznego. Należy je wykonać tylko jeśli obiekt zostanie przebudowany i zmieni się jego charakterystyka energetyczna. W nowelizacji prawa budowlanego wprowadzono obowiązek udostępnienia świadectwa energetycznego przez zarządcę lub właściciela dla budynku na wyraźną prośbę osoby obiekt zamieszkującej w terminie 6 miesięcy od wpłynięcia wniosku.

Zgodnie z obowiązującym prawem jeśli budynek posiada centralną instalację grzewczą to musi posiadać świadectwo energetyczne dla całego budynku. Jest możliwość wystawienia świadectwa dla mieszkania na podstawie świadectwa dla budynku - przepis jest jednak niejednoznaczny i do końca nie jest jasne przełożenie zapisu na praktykę. Wyjątkiem jest sytuacja jeśli w budynku występuje indywidualny system grzewczy – wtedy dodatkowo sporządza się świadectwo energetyczne dla lokalu reprezentatywnego. Osobno wystawiane jest świadectwo energetyczne dla lokali użytkowych znajdujących się w budynku.

18 marca 2009 roku. Do tej daty przyjmowane były wnioski wg "starych" zasad.